අන්තර්ගතයට යන්න
Lanka Newsweek

දැන්වීම

ආර්ථික

ණය අඩු වෙයි - ජනතාව මත බර පැට වෙයි - 2027 අයවැය ගැන Fitch අනතුරු ඇඟවයි

2027 අයවැය

IMF ඉලක්ක සපුරාලීමෙන් පමණක් ආර්ථිකය ගොඩනැගිය හැකිද..? ශ්‍රී ලංකාවේ ණය අර්බුදයේ සැඟ වුණු අවදානම..!

ආදායමෙන් 41%ක් පොලියට - ණය මාවතේ ඉදිරියට යන ශ්‍රී ලංකාවට තවමත් නිදහස් හුස්මක් නැහැ

දැන්වීම

(සුජිත් මංගල ද සිල්වා)

IMF ඉලක්කවලට අනුකූල වීමෙන් පමණක් ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුදය අවසන් නොවේ. ණය අනුපාතය පහළ යන අතරතුරත් රාජ්‍ය ආදායමෙන් විශාල කොටසක් පොලී ගෙවීමට වැය වන තත්ත්වය රටේ මූල්‍ය ස්වාධීනත්වය සහ සංවර්ධන හැකියාව පිළිබඳ බරපතළ ප්‍රශ්න මතු කරයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ 2027 අයවැය ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) විස්තීරණ ණය පහසුකම යටතේ එකඟ වී ඇති මූල්‍ය ඉලක්ක සමඟ අනුකූල වන අතර, රාජ්‍ය ණය අඩු කිරීමේ මාවත පවත්වාගෙන යාමට සහාය වනු ඇති බව ෆිච් රේටින්ග්ස් (Fitch Ratings) ආයතනය පෙන්වා දෙයි. එහෙත් මෙම තක්සේරුව ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අවදානම් අවසන් වී ඇති බවට සහතිකයක් නොවේ. ඊට ප්‍රතිවිරුද්ධව, රටේ රාජ්‍ය මූල්‍ය පද්ධතිය තුළ තවමත් පවතින ගැඹුරු ව්‍යුහාත්මක දුර්වලතා පිළිබඳව ද එය අවධානය යොමු කරයි.

2027 මාර්තු මාසයේදී වත්මන් IMF වැඩසටහන අවසන් වීමට පෙර පැවැත්වීමට නියමිත හත්වැනි සමාලෝචනය සහ ඉදිරි වැඩසටහනක් පිළිබඳ සාකච්ඡා සඳහා 2027 අයවැය වැදගත් පදනමක් සපයන බව ෆිච් පෙන්වා දෙයි. එහෙත් ප්‍රශ්නය වන්නේ අයවැය IMF නිර්ණායකයන්ට අනුකූලද යන්න පමණක් නොවේ. එම අයවැය මඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ ණය බර සැබෑ ලෙස අඩු කරමින් ආර්ථිකය තුළ නව ආදායම්, රැකියා සහ ආයෝජන අවස්ථා නිර්මාණය කළ හැකිද යන්නයි.

ණය අනුපාතය පහළ ගියත් අවදානම අවසන් වී නැහැ

Fitch Ratings පුරෝකථනය අනුව, ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය ණය ප්‍රමාණය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයට සාපේක්ෂව 2022 වසරේ පැවති සියයට 115ක මට්ටමේ සිට 2026 වසරේදී සියයට 92ක් පමණ දක්වා පහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.

මේ තත්ත්වය සංඛ්‍යාත්මකව වැදගත් ප්‍රගතියකි. එහෙත් එම අගය 'B' ණය ශ්‍රේණිගත කිරීමක් සහිත රටවල සාමාන්‍ය අගය වන සියයට 55ට වඩා බෙහෙවින් ඉහළය. ඒ අනුව ණය අනුපාතය පහළ යමින් තිබුණද, ශ්‍රී ලංකාව තවමත් ඉහළ ණය අවදානමක් සහිත රාජ්‍යයක් බව පැහැදිලිය.

මෙහිදී අවධානය යොමු කළ යුතු තවත් කරුණක් වන්නේ ණය අනුපාතය අඩුවීම සහ රටේ ණය ගෙවීමේ සැබෑ හැකියාව අතර වෙනසයි. දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය වර්ධනය වීම, රාජ්‍ය ආදායම වැඩි වීම සහ ණය සේවාකරණ වියදම් පාලනය කිරීම මඟින් පමණක් ණය බර දිගුකාලීනව දරාගත හැකි මට්ටමකට ගෙන ඒමට හැකිය. එබැවින් ණය අනුපාතය පහළ යාම පමණක් ආර්ථික සුවය පිළිබඳ අවසාන නිගමනයක් ලෙස සැලකිය නොහැකිය.

රාජ්‍ය ආදායමෙන් 41%ක් පොලියට

Fitch වාර්තාවේ වඩාත්ම අවධානයට ලක්විය යුතු සංඛ්‍යාව වන්නේ රාජ්‍ය ආදායමෙන් පොලී ගෙවීම් සඳහා වැය වන කොටසයි. 2023 වසරේදී රාජ්‍ය ආදායමෙන් සියයට 80කට ආසන්න ප්‍රමාණයක් පොලී ගෙවීම් සඳහා වැය වූ බව සඳහන් කරන ෆිච් ආයතනය, එම අගය 2026 වසරේදී සියයට 41ක් පමණ දක්වා පහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරයි. එය සැලකිය යුතු අඩුවීමක් වුවද, 'B' කාණ්ඩයේ රටවල මධ්‍යන්‍ය අගය වන සියයට 12.7ට සාපේක්ෂව තවමත් තුන් ගුණයකටත් වඩා වැඩිය.

මෙම සංඛ්‍යාවෙන් හෙළි වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය මූල්‍ය පද්ධතිය මුහුණ දෙන ප්‍රධාන ගැටලුවකි. රජය බදු සහ වෙනත් ආදායම් මාර්ග ඔස්සේ උපයා ගන්නා මුදලින් විශාල කොටසක් පවතින ණය සඳහා පොලී ගෙවීමට වැය වන විට, රටේ අනාගත සංවර්ධනය වෙනුවෙන් ආයෝජනය කිරීමට ඉතිරි වන මුදල සීමා වේ.

අධ්‍යාපනය, සෞඛ්‍යය, ප්‍රවාහනය, කෘෂිකර්මාන්තය, කර්මාන්ත සංවර්ධනය සහ නව තාක්ෂණය සඳහා රාජ්‍ය ආයෝජන වැඩි කිරීමේ හැකියාව මෙවැනි තත්ත්වයක් තුළ අභියෝගයට ලක් වේ. ඒ සමඟම රාජ්‍ය සේවා පවත්වාගෙන යාම සහ ජනතාවට සහන සැලසීම සඳහා ඇති මූල්‍ය අවකාශය ද සීමා විය හැකිය.

එබැවින් ණය අර්බුදයේ සැබෑ ප්‍රමාණය තේරුම් ගැනීමට ණය-දළ දේශීය නිෂ්පාදිත අනුපාතය පමණක් නොව, රාජ්‍ය ආදායමෙන් කොපමණ ප්‍රමාණයක් ණය පොලී සඳහා වැය වන්නේද යන්න ද විමසා බැලිය යුතුය.

ආදායම් එකතු කිරීමේ ප්‍රගතිය සහ එහි සීමාව

රජයේ ආදායම් එකතු කිරීමේ ක්‍රියාවලියේදී රේගුව පෙන්වා ඇති කාර්යසාධනය ද මෙම ආර්ථික චිත්‍රයේ වැදගත් අංගයකි. නිල රේගු දත්ත අනුව, 2026 නොවැම්බර් මාසයේ පළමු දින 16 තුළ එම මාසය සඳහා නියම කර තිබූ ආදායම් ඉලක්කයෙන් සියයට 59කට වැඩි ප්‍රමාණයක් රැස් කිරීමට ශ්‍රී ලංකා රේගුව සමත් වී තිබේ. ඔක්තෝබර් මාසය දක්වා අඛණ්ඩව මාස දහයක් ආදායම් ඉලක්ක ඉක්මවා යාමෙන් පසුව, 2026 වසරේ සමස්ත රේගු ආදායම රුපියල් බිලියන 2,700 ඉක්මවීමේ හැකියාවක් ද පවතින බව වාර්තා වේ.

මේ තත්ත්වය රාජ්‍ය ආදායම් කළමනාකරණය සම්බන්ධයෙන් ධනාත්මක සංඥාවකි. එහෙත් ආදායම් ඉලක්ක සපුරාලීම සහ ආර්ථිකයේ නිෂ්පාදන හැකියාව වර්ධනය කිරීම එකිනෙකට වෙනස් කාර්යයන් දෙකකි. ආනයන මත පදනම් වූ බදු ආදායම වැඩි වීමෙන් රජයට ආදායම් ලැබිය හැකි නමුත්, දිගු කාලීන ආර්ථික ශක්තිය ගොඩනැගෙන්නේ දේශීය නිෂ්පාදනය, අපනයන, තාක්ෂණික නවෝත්පාදන සහ ඉහළ ඵලදායිතාව මතය. එබැවින් ආදායම් එකතු කිරීමේ සාර්ථකත්වය ආර්ථික පරිවර්තනයක කොටසක් බවට පත් කිරීම අත්‍යවශ්‍ය වේ.

රාජ්‍ය ණය ගැනීමේ අවශ්‍යතාව තවමත් ඉහළයි

භාණ්ඩාගාර බිල්පත් වෙන්දේසියෙන් ද රාජ්‍ය මූල්‍ය අවශ්‍යතා පිළිබඳ තවත් චිත්‍රයක් දැකිය හැකිය. වාර්තාව වන අන්දමට, රුපියල් බිලියන 90ක භාණ්ඩාගාර බිල්පත් වෙන්දේසියකදී රුපියල් බිලියන 80.19ක බිල්පත් පිළිගෙන තිබේ. මාස තුනක බිල්පත් සඳහා ඵලදායීතාව සියයට 9.35ක් ලෙසත්, මාස හයක බිල්පත් සඳහා සියයට 9.43ක් ලෙසත්, මාස දොළහක බිල්පත් සඳහා සියයට 9.95ක් ලෙසත් පැවති බව සඳහන් වේ.

භාණ්ඩාගාර බිල්පත් මඟින් කෙටි කාලීන රාජ්‍ය මූල්‍ය අවශ්‍යතා සපුරා ගැනීමට හැකි වුවද, ඒවා නිකුත් කිරීමේ පිරිවැය සහ කල්පිරීමේදී නැවත ණය ප්‍රතිමූල්‍යකරණය කිරීමේ අවශ්‍යතාව ද රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරණයට බලපායි. එබැවින් ණය අඩු කිරීමේ ප්‍රතිපත්තියක් ක්‍රියාත්මක වන අතරතුර රාජ්‍ය ණය ගැනීමේ අවශ්‍යතාව පවතින්නේ ඇයිද යන්නත්, එම ණය ලබා ගන්නා මුදල් භාවිත කරන්නේ කුමන අරමුණු සඳහාද යන්නත් විනිවිදභාවයෙන් පැහැදිලි කිරීම වැදගත්ය.

මූල්‍ය පද්ධතියේ විශ්වාසය සහ වෙළෙඳපොළ සංඥා

2026 දෙවන කාර්තුවේදී මුදල් විශුද්ධිකරණය වැළැක්වීම සහ ත්‍රස්තවාදයට මුදල් සැපයීම මැඩපැවැත්වීම සම්බන්ධ නීති උල්ලංඝනය කිරීම හේතුවෙන් වාර්තාකරණ ආයතන දෙකකට රුපියල් මිලියන 3.3ක පරිපාලන දඩ පනවා ඇති බව මහ බැංකුවේ මූල්‍ය බුද්ධි ඒකකය අනාවරණය කර තිබේ. මෙවැනි නියාමන ක්‍රියාමාර්ග මූල්‍ය පද්ධතියේ විශ්වාසනීයත්වය සහ ජාත්‍යන්තර මූල්‍ය ගනුදෙනු සඳහා අවශ්‍ය ප්‍රමිතීන් පවත්වා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් වැදගත් වේ.

මේ අතර, වාර්තා වන වෙළෙඳ පොළ දත්ත අනුව ඇමරිකානු ඩොලරයට සාපේක්ෂව රුපියලේ අන්තර් බැංකු එතැන් අනුපාතය රුපියල් 332.73–332.80 මට්ටමේ පැවති අතර, සියලු කොටස් මිල දර්ශකය (ASPI) ඒකක 298.31කින් හෙවත් සියයට 1.37කින් පහත වැටී ඒකක 21,402.76ක් ලෙස අවසන් වී තිබේ. S&P SL20 දර්ශකය ද සියයට 1.46කින් පහත වැටී ඇත.

මෙම එක් දිනක වෙළෙඳ පොළ චලනයන් පමණක් ආර්ථිකයේ දිගු කාලීන තත්ත්වය තීරණය නොකරන නමුත්, ආයෝජක විශ්වාසය, පොලී අනුපාත, රාජ්‍ය ණය කළමනාකරණය සහ ආර්ථික අපේක්ෂා පිළිබඳ පුළුල් චිත්‍රයක් සමඟ ඒවා විමසා බැලීම වැදගත්ය.

ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය වන්නේ ණය පාලනය පමණක් නොව ආර්ථික පරිවර්තනයකි

Fitch Ratings වාර්තාවෙන් මතු වන ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්තිමය පණිවිඩය වන්නේ ශ්‍රී ලංකාව ණය අඩු කිරීමේ මාවතේ යම් ප්‍රගතියක් ලබා තිබුණද, එම ප්‍රගතිය තවමත් රටේ ආර්ථික අවදානම් ඉවත් කිරීමට ප්‍රමාණවත් නොවන බවයි.

IMF වැඩසටහනක මූලික ඉලක්ක වන්නේ රාජ්‍ය මූල්‍ය විනය, ආදායම් වැඩි කිරීම, ණය තිරසාරභාවය සහ ආර්ථික ස්ථාවරත්වය ගොඩනැගීමයි. එහෙත් එම ඉලක්ක සපුරාලීමෙන් පසුව රටක් මුහුණ දෙන ඊළඟ අභියෝගය වන්නේ එම ස්ථාවරත්වය නිෂ්පාදන ආර්ථිකයක් බවට පරිවර්තනය කිරීමයි.

ශ්‍රී ලංකාවට අවශ්‍ය වන්නේ බදු ආදායම වැඩි කරන සහ වියදම් පාලනය කරන අයවැයක් පමණක් නොවේ. දේශීය සහ විදේශීය ආයෝජන ආකර්ෂණය කරන, අපනයන ආදායම වර්ධනය කරන, කර්මාන්ත හා කෘෂිකර්මාන්තයේ ඵලදායිතාව ඉහළ නංවන, තරුණ පරපුරට ගුණාත්මක රැකියා නිර්මාණය කරන ආර්ථික උපාය මාර්ගයකි.

එසේම රාජ්‍ය වියදම්වල ප්‍රමුඛතා තීරණය කිරීමේදී කෙටි කාලීන දේශපාලන අවශ්‍යතාවලට වඩා දිගුකාලීන ආර්ථික ප්‍රතිලාභ සැලකිල්ලට ගත යුතුය. ණය අඩු කිරීමේ අරමුණින් සංවර්ධන ආයෝජන අඛණ්ඩව සීමා වුවහොත්, අනාගත ආදායම් උත්පාදනය කිරීමේ හැකියාව ද දුර්වල විය හැකිය.

එබැවින් 2027 අයවැය සාර්ථකද යන්න තීරණය කළ යුත්තේ IMF නිර්ණායක සපුරා තිබේද යන එකම මිනුම් දණ්ඩෙන් නොවේ. ණය බර අඩු කිරීමත් සමඟ රටේ නිෂ්පාදන ධාරිතාව, ආයෝජන, රැකියා, ජනතාවගේ ආදායම් සහ ජීවන තත්ත්වය කොතරම් දුරට ඉහළ යන්නේද යන්න මතය.

ණය අඩු කිරීම ආර්ථික ප්‍රතිසාධනයේ ආරම්භක කොන්දේසියක් මිස අවසාන ජයග්‍රහණය නොවේ. ශ්‍රී ලංකාවට දැන් අවශ්‍ය වන්නේ ණය ගෙවීමට හැකි රාජ්‍යයක් වීම පමණක් නොව, ණය අර්බුද නැවත ඇති නොවන ආකාරයේ නිෂ්පාදනශීලී, තරගකාරී සහ ජනතාවට ප්‍රතිලාභ ලැබෙන ආර්ථිකයක් ගොඩනැගීමයි.

ලියන ලද්දේ Administratorයාවත්කාලීන කළේ කියවීමට මිනිත්තු 6
බෙදාගන්න
ණය අඩු වෙයි - ජනතාව මත බර පැට වෙයි - 2027 අයවැය ගැන Fitch අනතුරු ඇඟවයි | Lanka Newsweek