ණය ප්රතිව්යුහය රටේ ප්රතිසාධනයට කඩිනම් අවශ්යතාවකි

(ප්රවීන ආර්ථික විශේෂඥ සහ ප්රමුඛ බැංකුකරු දිනේෂ් වීරක්කොඩි) ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ කටයුතු 2024 මුල් භාගය වන විට අවසන් කළ හැකි බවත්, එය පළමු කාර්තුව තුළ අවසන් කිරීමට පෙර අපේක්ෂාවෙන් ඔබ්බට යමින්…
(ප්රවීන ආර්ථික විශේෂඥ සහ ප්රමුඛ බැංකුකරු දිනේෂ් වීරක්කොඩි)
ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ කටයුතු 2024 මුල් භාගය වන විට අවසන් කළ හැකි බවත්, එය පළමු කාර්තුව තුළ අවසන් කිරීමට පෙර අපේක්ෂාවෙන් ඔබ්බට යමින් පවතින බවත් ජනාධිපති රනිල් මහතා පැවසීය.
ජාතිය යථා තත්වයට
ජනාධිපතිවරයා පසුගිය සතියේ පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්රකාශ කළේ “දශක ගණනාවක සිට ජාතිය මුහුණ දුන් දරුණුතම මූල්ය අර්බුදයෙන් ජාතිය යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් පවතින බවට විශ්වාසය පළ කරමින් 2024 වසරේ මුල් මාස හය ඇතුළත ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ රාමුවක් ක්රියාත්මක කිරීමට ශ්රී ලංකාව අපේක්ෂා කරන” බවය. අපගේ විදේශ විනිමය තත්ත්වයන් සහ ජංගම ගිණුමේ හිඟය වැඩිදියුණු වීමත් සමඟ ශ්රී ලංකා ආර්ථිකය දැඩි ආර්ථික අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒමේ ලකුණු පැහැදිලිව පෙන්නුම් කරයි.
ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ප්රගතිය
එහෙත්, රටේ විශාල ස්වෛරී ණය සහ දේශීය ණය ප්රශස්තිකරණ වැඩසටහනේ අර්ධ ආවරණයේ අසමානතා කළමනාකරණය කිරීමේදී සැලකිය යුතු අභියෝගයක් පවතී. ඒ නිසා අපි ණය ප්රතිනිර්මාණය කිරීමේ යම් ප්රගතියක් පෙන්විය යුතුමය.
දැන්වීම
කල්පවත්නා ආර්ථික ස්ථාවරත්වයක් අත්කර ගැනීමට සහ ආර්ථිකය තිරසාර වර්ධන මාවතකට ගෙන ඒම සඳහා දැවැන්ත ස්වෛරී ණය ප්රතිනිර්මාණය කිරීම අවශ්ය එහෙයිනි.
කල් පවත්නා ප්රගතියක්
න්යාය පත්රයේ ඉහලින්ම සිටින්නේ පුද්ගලික ණය හිමියන්ය. 2022 අප්රේල් 12 දැන්වීමක, නියමිත මුදල වෙනුවට LKR ලබා ගැනීමට කැමති ISB හිමිකරුවන් ඔවුන්ගේ මනාපය දැක්විය යුතු බව මුදල් අමාත්යාංශය ප්රකාශ කළේය. මෙම විධිවිධානය මගින් බැඳුම්කර හිමියන්ට ශ්රී ලංකාව තුළ ඔවුන්ගේ ISB වත්කම්වල සම්පූර්ණ සහ තීරණාත්මක පියවීමක් ලෙස LKR-නම් කරන ලද බැඳුම්කර ලබා ගැනීමේ විකල්පය දීර්ඝ කරන බව අවබෝධ වේ.
ඩොලර් හිඟයට විසදුම
විකල්පයක් ලෙස, තම වත්කම් LKR නම් කරන ලද බැඳුම්කර බවට පරිවර්තනය නොකිරීමට කැමති අයට GOSL සමඟ සෘජුවම USD හි පියවීම් සිදු කළ හැකිය. ණය පැහැර හැරීමට හේතු වූ USD හි හිඟය සලකා බලන විට, ණයෙන් කොටසක් LKR හි පියවීම ශක්ය විකල්පයක් ලෙස මතු වේ. තවද, පවතින විනිමය අනුපාතිකයට අනුව LKR හි පදිංචි වීම GOSL සඳහා වාසිදායක බව ඔප්පු කළ හැකි අතර, USD ට සාපේක්ෂව LKR ක්ෂය වීමකදී ඉහළ පියවීමක අවදානම අවම කර ගත හැකිය. LKR බර අඩු කර ගැනීම සඳහා, රජයට මෙම බැඳුම්කර නිකුත් කළ හැක්කේ වසර 10 ක කාලසීමාවක් සමඟ එහි වෙළඳාම සීමා කරමිනි.
වගකීම් පියවීම
එපමනක් නොව, මෙම යෝජනාව, සියලු ISB දරන්නන් සඳහා පරිත්යාගයෙන් පිරිනමනු ලබන අතර, USD හි වගකීම් පියවීම හා සම්බන්ධ අභියෝග අවම කිරීම පමණක් නොව, ඉතිරි USD ISB දරන්නන් සඳහා විසඳුම් ක්රියාවලිය විධිමත් කරයි. LKR නම් කරන ලද බැඳුම්කරවල වගකීමෙන් කොටසක් පියවීමෙන්, රජය සඳහා වන සමස්ත විදේශ විනිමය පියවීම් මුදලෙහි සැලකිය යුතු අඩුවීමක් සිදුවනු ඇත.
විදේශ බැදුම්කර හිමියන්
විදේශ ණය කල් ඇතිව ප්රතිව්යුහගත කිරීම මඟින් රජයට ජාත්යන්තර ණය වෙළෙඳපොළ තුළ තම පැවැත්ම කඩිනමින් යළි ස්ථාපිත කිරීමට හැකි වේ. එපමනක් නොව, විදේශීය බැඳුම්කර හිමියන් LKR-නම් කරන ලද බැඳුම්කර ලබා ගැනීමට තෝරා ගන්නා විට, පරිණත අවධියේදී ගනුදෙනුව පහසු කිරීම සඳහා එවැනි ගනුදෙනු සඳහා ඉන්වර්ඩ් ඉන්වෙස්ට්මන්ට් ගිණුමක් (IIA) හරහා පහසුකම් සැලසිය හැක. දේශීය වෙළෙඳපොළ තුළ එවැනි ආයෝජකයින් විසින් බැඳුම්කර ක්ෂණිකව ඈවර කිරීම සහ පසුව විදේශ මුදල් ප්රේෂණය කිරීම වැළැක්වීම සඳහා, මෙම IIA ගිණුම් හිමියන්ට ශ්රී ලංකාවෙන් මුදල් ආපසු ගෙන්වා ගැනීම සඳහා දීර්ඝ කාල සීමාවන් (උදා: වසර 10ක් හෝ 15ක් දක්වා) පැනවීමට රජය සලකා බැලිය හැකිය.
USD වෙනුවට LKR
ආයෝජකයින්ට IIA හරහා අරමුදල් යැවීමට ඉඩ දීම, ඔවුන් රජයේ බැඳුම්කර රඳවා නොගෙන ඒ වෙනුවට දේශීය දේපළ වෙළඳාම් හෝ කොළඹ කොටස් වෙළඳපොලේ ආයෝජන වැනි විකල්ප ආයෝජන මාර්ග අනුගමනය කරන්නේ නම්, LKR-නම් කරන ලද බැඳුම්කර ඈවර කිරීමට නම්යශීලී බවක් ලබා දෙයි. එසේම, LKR හි සිය වගකීම් ඉටු කිරීමට GOSL සතුව මූල්ය හැකියාව පවතින බැවින්, බැඳුම්කර හිමියෙකු USD වෙනුවට LKR භාර ගැනීමට කැමති වූ විට කොණ්ඩය කැපීමේ ගැටලුවක් හෝ LKR ගෙවීමට නොහැකි වීම පිළිබඳ ගැටලුවක් මතු නොවන බවට තර්ක කළ හැකිය. බැඳුම්කර හිමියෙකු LKR පිළිගැනීමට කැමැත්ත පළ කරන අවස්ථා වලදී, කොණ්ඩය කැපීම අනිවාර්ය කිරීම හෝ LKR හි පියවීම ප්රතික්ෂේප කිරීම, දේශීයව සහ ජාත්යන්තරව GOSL ට එරෙහිව නීතිමය ක්රියාමාර්ග ගැනීමට හේතු විය හැක. එවැනි නඩු පැවරීම්වලට පුලුල්ව පැතිරී ඇති ප්රතිවිපාක ඇති විය හැකි අතර, වසර ගනනාවකින් නැවත කාලසටහන්ගත කිරීම තවදුරටත් ප්රමාද කරන නීතිමය අභියෝග මාලාවක් අවුලුවාලිය හැකිය. ගෝලීය අරමුදල් මාර්ග වෙත මූල්ය පද්ධතියට ප්රවේශය අහිමි කිරීම.
ප්රධාන රැගෙන යාම
(01) දේශීය මුදලින් ගෙවීම් කරන විට රජයේ විදේශ විනිමය වගකීම් සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වනු ඇත.
(02)දිගුකාලීන LKR බැඳුම්කර නිකුත් කිරීම රජයේ කෙටි කාලීන මුදල් ප්රවාහයන්ට බලපාන්නේ නැත.
(03)සියලුම ISB දරන්නන් සඳහා වන Pari-passu මඟින් ගැටලුව විනිවිද පෙනෙන සහ පාර්ශ්වයන්ට පිළිගත හැකි වනු ඇත.
(04)LKR ක්ෂය වීමට එරෙහිව රජය ආරක්ෂා වනු ඇත.
(05)නැවුම් ප්රාග්ධනය ආකර්ෂණය කර ගැනීම සඳහා ජාත්යන්තර වෙළඳපොලේ GOSL පැවැත්ම නැවත ස්ථාපිත කිරීම.
(6)බැංකු අංශයේ ශේෂ පත්ර ශක්තිමත් සියලු කිරීම.
(07)ISB හිමියන්ගේ ආයෝජන සීමා කරන ලද IIA හරහා LKR වෙත පරිවර්තනය කිරීම, දේශීය වෙළෙඳපොළ තුළ විදේශීය කොටස් හිමියන් විසින් ක්ෂණිකව බැහැර කිරීමේ හැකියාව ඉවත් කරයි.
(08)සම්පූර්ණ ණය ඉතා ඉක්මනින් ප්රතිව්යුහගත කිරීමට පහසුකම් සපයනු ඇත.
